Waarom worden mannen kaal en hoe gaat dat dan? Dat zijn de vragen die ik wil kunnen beantwoorden.

Als je kaal wordt, verlies je je haar omdat je lichaam steeds gevoeliger wordt voor mannelijke sexhormonen genaamd androgenen. In hoeverre je schedel hierbij betrokken wordt is erfelijk. Aldus Mens health redactie. Zij beantwoorden veel gestelde vragen op hun website.

Veel mannen beginnen kaal te worden in hun twintigerjaren, maar het duurt gemiddeld zo’n 15-25 jaar om helemaal kaal te worden. De helft van de vijftigers is redelijk kaal. Toch kunnen sommige mannen in minder dan 5 jaar kaal worden. Het is bijna onmogelijk om een vinger te leggen op hoe lang het proces zal duren.

Jop schrijft er het volgende over in de volkskrant: In je lichaam circuleert het geslachtshormoon testosteron. Dit kan in je haarzakjes door een enzym worden omgezet in dihydrotestosteron. Dit hormoon stimuleert de groei van borst- en baardhaar, maar belemmert de normale groeicyclus van haren bovenop je hoofd.

In plaats van dat ze langzaam uitgroeien tot de maximale dikte en lengte na drie tot zes jaar uitvallen, blijven ze heel klein en dun, en vallen al na een paar maanden uit. Uiteindelijk kan het hele haarzakje afsterven. Factoren zoals stress en slechte voeding kunnen haaruitval versnellen, maar grotendeels is het gewoon pech. Het is trouwens een fabeltje dat mannen die kaal zijn meer testosteron hebben – er zijn mannen met weinig testosteron die kaal worden en testosteronbommen met een weelderige bos haar.

De haarstichting Nederland heeft een hele pagina om mijn vragen te beantwoorden. Alopecia Androgenetica, ook wel mannelijke kaalheid genoemd, is de meest voorkomende vorm van haaruitval bij mannen. Deze vorm komt bij vrouwen en kinderen zelden voor, aangezien de aanwezigheid van mannelijke hormonen (androgenen) een rol speelt en deze hormoonspiegel bij mannen na de puberteit hoog is.

Kaalheid is in veel gevallen erfelijk. Het is echter niet zo dat het nageslacht hetzelfde haaruitvalpatroon heeft als de ouders. 
Bij erfelijke haaruitval begint het meestal met inhammen op het voorhoofd of boven op de achterkant van het hoofd. De haaruitval kan op elke leeftijd beginnen, in extreme gevallen al bij 15-jarigen.

Het haaruitval patroon verschilt per persoon. Sommige mensen verliezen alle haren op bepaalde plekken, wanneer de haaruitval op jonge leeftijd begint, is de kans echter groot dat de desbetreffende persoon helemaal kaal wordt en er slechts een haarkrans over blijft.

Indien er gedurende langere tijd meer haren uitvallen dan er terug groeien en de terug groeiende haren worden te klein en dun om te zien, ontstaat er kaalhoofdigheid. Dit kan verschillende vormen aannemen, zie hiervoor de haarkaarten.

Definitie: Fobie of angst om kaal te worden

Angst om kaal te worden

De omvang van het probleem is zelfs zo groot dat we haarverlies al niet meer zien als een eventuele schadelijke aandoening. Veel mensen met haarverlies of kaalheid hebben klachten en angsten. Soms gedurende een specifieke levensfase, soms hun hele leven lang. Mensen hebben het idee dat iedereen naar hun haar kijkt, ze vergelijken zichzelf continu met anderen, ze voelen zich onaantrekkelijk of oud. Psychologische consequenties van haarverlies worden namelijk flink onderschat.

De wetenschappelijke onderzoeken liegen er niet om. De Life-time prevalentie van psychische aandoeningen binnen deze groep is 74%. Dat betekent dat 74% van de mensen met haarverlies gedurende zijn of haar leven nare klachten of zelf zeer ernstige problemen ervaart. Angststoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, depressies, paranoïde gedrag en sociaal isolement zijn voorbeelden van aandoeningen waar men mee te maken kan krijgen. Aldus Drs. Deborah Smaal, haartransplantaties.

Zal ik aan psychologische problemen lijden als resultaat van het kaal worden?

Sommige mannen zijn oprecht bang dat ze kaal worden, dit kan veel stress veroorzaken en een laag zelfbeeld, verminderde sex drive en zelfs depressie. Maar als je de oorzaken begrijpt en ze accepteert, is de kans veel groter dat je deze angsten overwint. De meeste mannen ervaren een tijdelijk verlies van zelfvertrouwen wanneer ze zich realiseren dat ze haar verliezen, maar hier komen ze vaak weer snel overheen. De enige manier om te zorgen dat je geen psychologische problemen krijgt, is door de realiteit van kaalheid onder ogen te zien en het of te accepteren, of een behandeling te zoeken die voor jou werkt. Aldus Men’s health redactie.

Als ik mijn krullen kwijtraak dan weet ik niet wat er met mijn karakter gaat gebeuren hoor. Daar zit mijn kracht. Mijn speelsheid.

Cas 2020

Ik ben verbaasd dat een meisje zoals jij het niet erg vind dat hij kaal is.

Ano 2020

Je zegt gedag tegen een heel hoofdstuk van je leven. Daar gaat je jeugd.

Elia2020

Ik snap wel dat anderen het eng vinden, je weet namelijk niet wanneer en hoe het verdwijnt. Of hoe het je gaat staan.

Jikkie 2020

Kaal is echt lelijk.

Vincent 2020

Bij mannen met een bruine huid is het echt mooi. Met mijn melkhuidje kan je alles zien. Dat ziet er toch niet uit.

Ano 2020

Ik was net bij de kapper en hij zei dat ik nog heel mooi haar had aan de zijkant. Daar was ik echt heel blij mee. Ik kan blijkbaar voor 1800 euro naar Turkije om een haartransplantatie te nemen. Ik zit daar nu wel over na te denken.

Kees 2020

In verscheiden gesprekken, blogs en artikelen kwam ik erachter dat mannen het fijn vinden hun kaalheid met een kapper te bespreken. Dit is fijn om in achterhoofd te houden voor de film.

Jop de Vrieze schreef 8 november 2014 in de Volkskrant over kaal worden. Jop is 31 en heeft door dat zijn haargrens bezig is met een aftocht. Hij neemt ons mee in zijn gedachtegang hierover.

“Ik ben mijn inhammen van lieverlee gaan koesteren, maar sinds ik de afgelopen maanden steeds meer haren op mijn kussen en in het doucheputje aantref, ben ik me toch wel zorgen gaan maken. Ik word kaal, net zoals mijn opa, mijn ooms en mijn vader, al valt het bij die laatste dankzij de strategische comb over nog mee. Na de constatering komt het besef van de onherroepelijkheid en voor die overgaat in berusting, wil ik uitzoeken wat ik kan doen.”

Aanleg

“Haaruitval is een van de meest voorkomende en tegelijk meest gevreesde uiterlijke verschijnselen die een man kan overkomen. Naast zeldzame vormen van acute haaruitval is er de ‘gewone’ kaalheid, alopecia androgenica, oftewel door hormonen veroorzaakte haaruitval. 90 procent van de westerse mannen heeft er genetisch aanleg voor, 80 procent krijgt er uiteindelijk mee te maken.

De mate waarin de betrokken genen actief worden, bepaalt wanneer de haaruitval toeslaat en hoe snel die verloopt. 20 procent van de blanke mannen wordt rond zijn 20ste kaal, 30 procent rond zijn 30ste, en zo gaat het door tot 70 procent bij z’n 70ste. Onder mensen van Arabische afkomst is dit percentage vergelijkbaar, onder de rest van de mannelijke wereldbevolking ligt het tussen de 10 en 30 procent.

Maar waarom ben ik eigenlijk bang om kaal te worden? Haar is toch maar een heel klein stukje huidoppervlak, wat nauwelijks nog een functie heeft? Het beschermt je hoofdhuid tegen de zon, maar dat kan ook op een andere manier. Toch geven we meer geld aan ons haar dan aan onze huid. ‘Je haar is gezichtsbepalend. Kaalheid wordt gezien als minder mooi en dat je er niet voor kiest geeft een gevoel van machteloosheid’, zegt psychologe Hellen Hornsveld van de Universiteit Utrecht, wier zoon een acute vorm van haaruitval kreeg.

‘We leven langer en willen er langer jong uit blijven zien’, zegt Berend van der Lei, hoog-leraar esthetische chirurgie aan het UMC Groningen. ‘Vooral bij jonge mannen leidt haarverlies tot een forse aantasting van het zelfvertrouwen.’

In je lichaam circuleert het geslachtshormoon testosteron. Dit kan in je haarzakjes door een enzym worden omgezet in dihydrotestosteron. Dit hormoon stimuleert de groei van borst- en baardhaar, maar belemmert de normale groeicyclus van haren bovenop je hoofd.

In plaats van dat ze langzaam uitgroeien tot de maximale dikte en lengte na drie tot zes jaar uitvallen, blijven ze heel klein en dun, en vallen al na een paar maanden uit. Uiteindelijk kan het hele haarzakje afsterven. Factoren zoals stress en slechte voeding kunnen haaruitval versnellen, maar grotendeels is het gewoon pech. Het is trouwens een fabeltje dat mannen die kaal zijn meer testosteron hebben – er zijn mannen met weinig testosteron die kaal worden en testosteronbommen met een weelderige bos haar.”

Jop bekijkt de mogelijkheden om het kaal worden tegen te gaan. Haartransplantaties, medicijnen, letten op de voeding of speciale shampoos etc. Hij bespreekt ze allemaal.

“Ik zou het kunnen proberen. Maar er knaagt nog iets: op een feestje betrapte ik mezelf erop dat ik constant kapsels inspecteerde. Volle bos. Dunnig. Ver heen. Bij elke spiegel wierp ik een blik op mijn eigen coupe. Wil ik daar heel mijn leven mee bezig zijn? Het is zaak haaruitval te accepteren, zegt psychologe Hornsveld. ‘Anders kom je niet aan verwerking toe, aan wat je waard bent zonder dat haar.’

Het is als een rouwproces, waarvoor Hornsveld regelmatig ‘ernstige gevallen’ behandelt. ‘Je moet je zelfbeeld opnieuw opbouwen. We leren mensen met een ander perspectief te kijken. Keuren ze mensen die afwijken door een scheve neus of grote oren ook af?’

Inderdaad. Wie ben ik zonder mijn haar? Eén ding kan me helpen bij het beantwoorden van die vraag: ter illustratie van dit artikel laat ik mijn lokken afscheren. ‘Je kan het hebben’, zegt de fotograaf. ‘Ik vind je mooi!’, antwoordt mijn vriendin in reactie op de foto. Volgens plastisch chirurg Van der Lei zijn er twee soorten vrouwen.

Vrouwen die nooit op een kale man vallen en vrouwen die verder kijken. De mijne is er zo een. Toch denk ik met weemoed terug aan mijn krullen, en aan een opmerking van Andy van der Meijde: ‘Ik wil kunnen kiezen hoe ik mijn haar draag. Kort, lang, opgeschoren of een Elviskuif.’ Het mantra van Boersma dreunt door mijn hoofd. Kaalheid is een keuze. Ik slaap er nog een paar nachtjes over.”

“Nederland is het enige land ter wereld waar je al kaal kunt zijn en toch nog het minimum jeugdloon verdienen.“

— Kees van Kooten

Ik ben een 19 jarig meisje met een grote bos met krullen waar de meeste mensen een moord voor zullen doen. Figuurlijk dan. Mijn vriendjes zijn tot nu toe altijd kaal (of kalend) geweest. Niet dat ze al heel oud waren. Veel gesprekken heb ik met ze gehad over de bijkomende emoties en gedachten van het kaal worden. En omdat ikzelf en mijn mannelijke vrienden steeds ouder worden, wordt het gespreksonderwerp vaak het kaal worden.

Ik schrok ervan hoe veel afkeer en angst er zit aan het woord kaal. Als ik het heb over kaal worden met een jongen dan worden zijn ogen groter en zijn spieren zijn aangespannen. Dit is niet de reactie die ik verwacht had. Ik ben heel nieuwsgierig naar de redenen voor de angst en de oorsprong ervan.

In dit blog houd ik mijn onderzoek naar de angst van het kaal worden om hier uiteindelijk een documentaire van te maken.